Bez kategorii
Wpływ SMR na zakres ruchu stawu barkowego u dorosłych tenisistów
wrz
2018. 7 LISTOPADA
Jak wspomniano, regularne granie w tenisa zmniejsza zakres ruchu stawu ramienno-łopatkowego w zakresie rotacji wewnętrznej. To zmniejszenie może wynikać z adaptacji tkanek miękkich do regularnych, powtarzających się, jednostronnych ruchów lub procesów kostnienia.
Powtarzający się, koncentryczny ruch rotatorów wewnętrznych ramienia w fazie przyspieszenia uderzenia prowadzi do skrócenia mięśnia piersiowego mniejszego. To z kolei prowadzi do zmienionego ustawienia łopatki, co przyczynia się do ograniczenia ruchu rotacji wewnętrznej stawu barkowego.
Ponadto powtarzający się ruch ekscentryczny rotatorów zewnętrznych w fazie wyprowadzenia uderzenia może powodować mikrourazy tkanek miękkich. Podczas następującego po tym procesu bliznowacenia może powstać napięcie w tylnej części barku, na przykład w tylnej torebce stawu ramienno-łopatkowego, mięśniu podgrzebieniowym i tkance łącznej, które wszystkie przyczyniają się do zmniejszenia ruchu rotacji wewnętrznej barku.
To zmniejszenie jest łatwo zauważalne, gdy porównamy stronę dominującą gracza (tę, w której trzyma rakietę) z drugą stroną. Zmniejszenie zakresu ruchu omawianego stawu między obiema stronami wynosi około 5° u młodych graczy i 15° u dorosłych (oczywiście zależy to od wieku i tego, jak długo gracz uprawia ten sport). Jeśli ten deficyt (czyli różnica między obiema stronami) jest większy niż 20°, zmienia się kinematyka stawu, co może prowadzić do patologicznych skutków.
Dlatego idealnym rozwiązaniem byłoby włączenie do programu zapobiegania urazom tenisistów zachowania zakresu ruchu rotacji wewnętrznej stawu barkowego po stronie dominującej.
RAD Roller uzupełniony RAD Block może być skutecznie wykorzystywany do terapii SMR barku:
Rozciąganie (stretching) jest często zalecane w celu odzyskania mobilności barku. Nowsze analizy wskazują jednak, że tylko słabe lub umiarkowane dowody wspierają skuteczność ćwiczeń rozciągających „cross-body” i „sleeper” w przypadku GIRD (deficytu rotacji wewnętrznej stawu barkowego). Dlatego należy szukać alternatywnych rozwiązań zapobiegania GIRD. Masaż wydaje się odpowiedni również w tym celu, ponieważ zmniejsza ból mięśni i zwiększa zakres ruchu. Jednak fakt, że wymaga to terapeuty, zmniejsza częstotliwość jego stosowania. Samomasaż mięśniowo-powięziowy wydaje się oczywistym wyborem jako alternatywa dla masażu, ponieważ osoba wykorzystuje własną masę ciała i siłę do wywierania nacisku na tkanki. Chociaż wiemy, że SMR ma podobne korzyści jak masaż, zostało to zbadane dotychczas tylko w przypadku kończyn dolnych i miednicy. (Gdzie zresztą udowodniono, że zwiększa zakres ruchu stawów kolanowych i biodrowych.)
SMR powinien być integralną częścią każdej rozgrzewki i schładzania.
Podczas tego badania naukowcy byli przede wszystkim zainteresowani tym, jaki wpływ ma terapia SMR mięśni podgrzebieniowego i piersiowego mniejszego na zakres ruchu stawu barkowego (stawu ramienno-łopatkowego) u dorosłych tenisistów. Po drugie, interesowało ich, jak badani oceniają własne poczucie niestabilności barku oraz jaki wpływ ma terapia SMR na prędkość i celność ich serwisów. Zgodnie z hipotezą samomasaż mięśniowo-powięziowy pomaga przywrócić zakres ruchu rotacji wewnętrznej badanego stawu i zwiększa poczucie stabilności barku u leczonych osób, nie zmniejszając jednocześnie jakości ich serwisów.
Staw barkowy
Mięśnie barku
Końcowe wyniki badania potwierdziły założenia. Terapia SMR przeprowadzana przez 5 tygodni, 3 razy w tygodniu, po rozgrzewce, zwiększyła zakres ruchu rotacji wewnętrznej stawu barkowego po stronie dominującej, zmniejszyła poczucie niestabilności barku u graczy, nie wpływając jednocześnie negatywnie na prędkość i celność serwisów.
Według pomiarów przed rozpoczęciem programu terapeutycznego zakres ruchu rotacji wewnętrznej stawu ramienno-łopatkowego po stronie dominującej (rakiety) wynosił średnio 46°, co było o 10° mniej niż zakres po stronie niedominującej. W wyniku terapii udało się osiągnąć wzrost o 11°. Ten około 25% wzrost jest również klinicznie istotny.
Ważne jest również zauważenie, że dzięki poprawie poczucia stabilności barku u graczy mogą oni trenować z większą pewnością siebie, intensywniej i mądrzej. Przy długoterminowym stosowaniu SMR i ewentualnym włączeniu go do programu treningowego można oczekiwać pozytywnych konsekwencji psychologicznych, które mogą pomóc w osiągnięciu jeszcze lepszych wyników.
Patrząc na wpływ masażu mięśniowo-powięziowego na wydajność, niniejsza praca również potwierdza wyniki dotychczasowych badań. Prędkość i celność serwisu leczonych graczy nie uległy negatywnej zmianie.
Podsumowując, można stwierdzić, że terapia SMR przeprowadzana po rozgrzewce na mięśniach podgrzebieniowym i piersiowym mniejszym może być przydatna dla tenisistów, którzy chcą zmniejszyć ryzyko urazu barku poprzez zachowanie/przywrócenie jego zakresu ruchu, nie chcąc jednocześnie obniżyć swoich wyników sportowych.
Pełne badanie (w języku angielskim) dostępne jest tutaj:
https://journals.humankinetics.com/doi/full/10.1123/jsr.2016-0240
